ترکیبات سازنده روغن موتور


خلاصه

ترکیبات سازنده روغن موتور

فرمولاسیون روغن‌هاي موتور در بين بقیه روانکارها بدلیل دارا بودن انواع افزودنی ها و تاثیر بسزای آنها در کارایی روغن موتور، جزء فرمولاسيون‌های پيچيده به‌حساب می‌آيد.

در مقايسه با ديگر روانکارها، نوع روغن‌پايه استفاده شده براي توليد روغن موتور در کيفيت آن تأثير زيادي دارد. براي توليد روغن موتور از انواع روغن‌پايه، مانند روغن‌پايه‌هاي معدني، روغن‌‌پايه‌های به‌دست آمده با روش‌هاي تصفيه‌ی هيدروژنی (روغن‌هاي نيمه‌سنتزي) و روغن‌هاي تمام سنتزي، پلي‌آلفا اولفين‌ها، استرها و...) مي‌توان استفاده کرد. البته روغن‌پايه را مي‌توان از تصفيه‌ی مجدد روغن‌هاي کارکرده نيز به‌دست آورد. کيفيت اين روغن‌هاي پايه به روش‌هاي عمل تصفيه‌ی مجدد بستگي دارد كه با به کارگيري روش‌هاي تصفيه جديد و مناسب مي‌توان روغن‌پايه‌اي با کيفيت برابر با روغن تصفيه‌ی اول به‌دست آورد. 


چکیده

پس از انتخاب روغن‌پايه مناسب نوبت اضافه‌کردن مواد افزودني است. نوع و مقدار مواد افزودنی بسته به نوع روغن‌پايه و شرايط کاري موتور انتخاب می‌شود. درصد اضافه‌کردن اين مواد به روغن‌پايه از 5 تا 25 درصد وزني متغير است.

 

مواد افزودني روغن‌موتور

افزودني‌ها ترکيبات شيميايي هستند که به روغن‌هاي پايه اضافه مي‌شوند تا خواص ويژه‌اي را در روغن ايجاد کنند. به‌طور کلي افزودني‌هاي روغن‌موتور را از نظر عملکرد مي‌توان به سه دسته تقسيم‌کرد:
  •
مواد افزودني حفاظت‌کننده‌ی سطوح
  •
مواد افزودني که کارايي روغن‌موتور را افزايش مي‌دهند.
  •
مواد افزودني که از روغن‌موتور محافظت مي‌کنند.
بسياري از خواص روغن‌موتور فقط به کمک اين مواد افزودني در روغن به‌وجود مي‌آيند. مهمترين مواد افزودني که در يک روغن‌موتور بايد وجود داشته باشد عبارتند از:
مواد افزودني پاک‌کننده و معلق‌کننده، مواد افزودني بازدارنده‌ی اکسيداسيون، مواد افزودني ضدسايش، مواد افزودني ضدکف، مواد افزودني بهبوددهنده‌ی شاخص گرانروي، مواد افزودني ضدزنگ، مواد افزودني کاهش‌دهنده‌ی اصطکاک، مواد افزودني بازدارنده‌ی خوردگي و مواد افزودني پايين آورنده‌ی نقطه‌ی ريزش. جداول زیر انواع مواد افزودني به روغن موتور، ترکيبات و نحوه‌ی عملکرد آنها را به طور خلاصه نشان مي‌دهند.بهينه‌کردن ميزان مواد افزودني يکي از موارد بسيار مهم در فرمولاسيون روانکارها و بخصوص روغن موتور است. اثربخشي افزودني‌ها ممکن است در جهت هم و يا در خلاف جهت هم باشد. مثلاً اگر ماده‌ی افزودني I خواص بازدارندگي از خوردگي از خود نشان دهد، با اضافه کردن ماده‌ی ‌افزودني II ممکن است اين ويژگي در ماده‌ی افزودني I ثابت بماند و يا اينکه افزايش يا کاهش يابد. علاوه بر اين بعضي مواد افزودني اگر بيش از حد به روغن اضافه شوند اثر عکس خواهند داشت. بنابراين در انتخاب درصد وزنی هريک از مواد افزودني بايد دقت کافي به‌عمل آيد.

نوع كاربرد روغن موتور يکي از موارد بسيار مهم است که در چگونگي ترکيب درصد مواد افزودني در فرمولاسيون روغن موتور نقش بسزايي دارد. روغن‌هاي موتور براي موتورهاي ديزلي و بنزيني جداگانه فرموله مي‌شوند زيرا شرايط عملکرد موتور در هر يک با هم متفاوت است. به عنوان مثال در موتورهاي بنزيني خاصيت سايش بيشتر از موتورهاي ديزلي است، و به همين دليل مواد افزودني ضدسايش (ZDDP) در روغن موتور‌هاي بنزيني بيشتر استفاده مي‌شوند. همينطور در موتورهاي بنزيني خاصيت متفرق‌کنندگي و در موتورهاي ديزلي خاصيت پاک‌کنندگي بسيار مهم است (زيرا سوخت ديزل به‌دليل وجود گوگرد بيشتر دوده بيشتري توليد مي‌کند). در موتورهاي بنزيني درجه‌حرارت پايين‌تر و شرايط ايست و حرکت بيشتر است و همين موضوع باعث سرد و گرم شدن روغن و ورود بخار آب به داخل آن شده و توليد لجن مي‌کند. بنابراين، خاصيت متفرق‌کنندگي در موتورهاي بنزيني بسيار مهمتر از موتورهاي ديزلي است. در يک بسته مواد افزودني براي روغن‌موتورهاي بنزيني، ممکن است بيش از 50 درصد مواد متفرق‌کننده وجود داشته باشد. در صورتي که براي موتورهاي ديزلي اين مقدار مربوط به مواد افزودني پاک‌کننده خواهد بود. در موتورهاي ديزلي به‌دليل وجود دوده‌ی بيشتر در روغن، از مواد افزودني ضدکف بيشتر ( نسبت به موتورهاي بنزيني) استفاده مي‌شود. يک نکته ديگر در مورد مواد افزودني اينست که بعضي مواد افزودني به‌طور همزمان چندين خاصيت دارند. مثلاً ZDDP بعنوان ماده افزودني ضدسايش استفاده مي‌شود در صورتي که خواص بازدارندگي از اکسيداسيون را هم دارد

لینک دانلود