روان کارهای صنعتی


از آنجا که روغن ها و گریس ها دارای تنوع و ویژگی ها خاص هستند و بیش از ۸۵% خرابی ها و از کار افتادگی ماشین آلات ناشی از نتیجه مستقیم روغن و آلودگی آن میباشد. بنابراین قبل از انتخاب یک روان کار خوب و مناسب عواملی شامل :  شاخص گرانروی بالا ، ضریب اصطکاک بسیار پایین ، روانکاری بالا ، سازگاری با قطعات ، خاصیت پاک کنندگی مناسب و مقاوم در مقابل : زنگ زدگی ، خوردگی ، اکسیداسیون ، حرارت ، سایش را باید مدنظر قرار گیرد . در این راستا واحد بازرگانی نیرونماد خراسان  آماده همکاری جهت  تامین ، واردات و فروش انواع روغن و گریس های تخصصی  برند های   Mobil , Rocol ,  Rhenus , Total , Texaco , Esso , behran , iranol , pars, Shell , Kluber , BP , Castrol و .بصورت مستقیم بدون واسطه با تضمین اصلی بودن و بهترین قیمت  با حداقل زمان دارد.

خدمات نیرو نماد :

  • مشاوره و فروش انواع روغن های صنعتی
  • پاسخگویی به استعلام ها و سفارشهای خرید
  • ثبت سفارش و بازرسی از کالا
  • حمل و ترخیص کالا
  • تامین منابع مالی



روغن پایه

روغن پایه ها از تصفیه نفت خام (mineral base oil) یا از طریق شیمیایی (synthetic base oil) به دست می آیند. این روغن ها نقطه جوشی در محدوده 550 تا 1050 درجه فارنهایت دارند و شامل هیدرو کربن هایی با 40-18 اتم کربن هستند و این هیدرو کربن ها میتوانند پارافینیک یا نفتنیک باشند که این بستگی به ساختار شیمیایی نفت خام دارد.

 روغن پایه ها با نام های مختلفی گرید بندی میشوند.

1-  Solvent Neutral( SN)

2-  Bright Stock (BS)

3-  Neutral ( N)

با توجه به این که انجام فرآیندهای پالایشی مختلفی که امروزه جهت تولید روغن های پایه رایج می باشد، می تواند منجر به تولید روغن های پایه ای با خواص متفاوت گردد. انجمن نفت آمریکا (API) اقدام به طبقه بندی روغن های پایه با توجه به خواص فیزیکی، شیمیایی و مشخصات آنها نموده است. بر اساس گروه بندی API ، روغن های پایه به 5 گروه کلیAPI I,API II,API III,API IV,API V  تقسیم می شوند که هرکدام دارای زیر شاخه هایی نیز می با شند.

روش تولید

درصد وزنی ترکیبات سیر شده

درصد وزنی گوگرد

شاخص گرانروی

گروه

تصفیه بوسیله حلال

< 90

> 0.03

80 - 119

I

Hydro cracking

=/> 90

</= 0.03

80 - 119

II

Server Hydro cracking
 Hydro isomerization

=/> 90

</= 0.03

120+

III

Oligomerization

پلی آلفااولفین ها (PAO)

IV

روش های مختلف

همه روغن پایه ها به غیر از گروه های 1 تا 4

V

 

 

روغن های گروه ( I) : 

این گروه از روغن پایه ها دارای کمترین درجه تصفیه در بین سایر گروه هاست . در این گروه عمل تصفیه  معمولا توسط حلال صورت گرفته است و مخلوط پس از تصفیه ، از زنجیره های هیدرو کربنی غیر هم شکل تشکیل می شود. این گروه به عنوان روغن پایه با شاخص گرانروی بین 80-120 و سطح گوگرد بیشتر از 0.03%  معرفی می شود.

محصولات این گروه به صورت زیر نام گذاری می شوند:

SN 80- SN 100- SN 150- SN 250- SN 300- SN 350- SN 400- SN 500- SN 600-

SN 650- SN 700- SN 900- SN 1200- BS (Bright Stock)

 این نوع روغن دارای یک ویژگی میانگین در بین روغن های گروه (I ) می باشد و عمدتا در تولید روان کننده ها و مواد افزودنی روان کننده کاربرد دارد.

کاربردها:

روغن ریخته گری

روغن دنده

سیال فلز کاری

روغن هیدرولیک

روغن ترانسفورماتور

 

Value

min/max

Unit

Parameter

2,0

max

-

ASTM Color

887

max

(kg/m3)

Density at 15°C

7,5-9,5

-

(cst)

Kinematic Viscosity at 100°C

60-90

-

(cst)

Kinematic Viscosity at 40°C

95-99

-

(typical value)

Viscosity Index

-15

max

(°C)

Pour Point

215

min

(°C)

Flash Point

0,9

max

(%m/m)

Sulphur Content

9

max

(%m/m)

NOACK Value

 

روغن پایه گروه ( II) :

این دسته از روغن ها همان روغن های معدنی مورد استفاده در روغن موتور های رایج هستند. در این گروه فرایند hydro processing  باعث افزایش سطح اشباعیت و تصفیه ناخالصی ها می شود . روغن های موجود در این گروه با شاخص گرانروی بین 80-120 و سطح گوگرد کمتر از 0.03% شناخته میشوند.

محصولات این گروه به صورت زیر نام گذاری میشوند:

H 22- H 32- H 46- H 68- H 100- H 150- H 220

روغن پایه گروه 3 ( III) :

روغن پایه گروه ( III) بالا ترین سطح تصفیه را در بین روغن های معدنی دارا می باشد. اگر چه این روغن ها از لحاظ ساختار شیمیایی مهندسی نشده اند اما در طیف گسترده ای از ویژگی ها ثبات مولکولی خوبی نشان میدهند. آنها معمولا با مواد افزودنی مخلوط شده و به عنوان محصولات نیمه سنتتیک به بازار عرضه میشوند.

محصولات این گروه به صورت زیر نام گذاری میشوند:

SH-4, SH-5, SH-6

 روغن پایه گروه4 ( IV):

روغن پایه گروه IV شامل همه پلی آلفااولفین ها(PAOs) می شود که به صورت خالص و همچنین مخلوط با روغن های پایه معدنی، برای شرایط روانکاری، به کار برده می شوند.

روغن های گروه( IV)  پایه سنتتیک بوده و به روش شیمیایی ساخته می شوند.

70N – 100N – 150N – 500N

  Base oilگروه (V):

روغن پایه گروه V شامل همه دیگر روغن پایه هایی که در برگیرنده همه روغن های نفتنیک، روغن های پارافینیک با شاخص گرانروی متوسط و مایعات سنتزی مانند استرها، سیلیکون ها، پلی گلیکول ها و روغن های گیاهی می باشد. روغن های نفتیک نیز که شاخص گرانروی آنها به دلیل پایین بودن درصد مواد پارافینی در ترکیب آنها پایین می باشد جزء این گروه محسوب می شوند. روغن های پایه نفتیک از نفت خام هایی تولید می گردند که فاقد مواد پارافینی بوده و دارای درصد بالایی مواد نفتیک (حلقه های اشباع) باشند .
تنها از چند میدان نفتی در جهان می توان نفت خام نفتیک استخراج نمود. تقریبا تمامی میادین نفتی منطقه خاورمیانه ماهیت پارافینیک دارند و لذا روغن پایه حاصل از پالایش آنها نیز پایه پارافینک می باشد. روغن های پایه نفتیک به دلیل نداشتن واکس (مواد پارافینی) نقاط ریزش بسیار پایینی دارند و به همین دلیل در فرمولاسیون روغن های مخصوص سیستم های تبرید از آنها استفاده می شود

روغن ترانسفورماتور

برق یکی از محوری ترین صنعت ها در رشد اقتصادی یک کشور محسوب می شود و هرکشوری که به دنبال رشد اقتصادی است نیاز حیاتی به پیشرفت و توسعه صنعت برق دارد.توزیع برق از یک نیروگاه به مناطق مختلف نیاز به استفاده ازشبکه های انتقال قدرت و توزیع دارد که این مهم توسط ترانسفورماتورهای برق, توزیع وقدرت انجام می گردد.

پایه روغن عايق ترانسفورماتور به دو صورت میباشد:

الف: روغن معدنی حاصل از نفت خام با پايه نفتی هيدروکربنی ) نفتنيک، پارافينيک (؛

ب: روغن مصنوعی حاصل از ساخت در آزمايشگاه يا مصنوع دست بشر مانند روغن های آسکارل ، سيليکونی ، استر و ... .

 

کاربرد روغن ترانسفورماتور

روغن ترانسفورماتور موارد مصرف کاملن اختصاصی دارد و مقدار قابل توجهی از آن در تاسیسات صنعت برق کشور شامل ترانسفورماتور روغنی(oil-filled transformers) ، خازن های ولتاژ بالا (high voltage capacitors) بالاست (ballast) لامپ های فلورسنت ، برخی از کلیدهای ولتاژ بالا ،  (high voltage switches) و بریکرهای خط (circuit breakers) مصرف میشود.

وظیفه اصلی  روغن عایق در تجهیزات به عنوان یک عایق الکتریکی و یک سیال خنک کننده می باشد.

نقش اصلی روغن در ترانسفورماتورها :

1.            عایق کاری الکتریکی

2.            کنترل درجه حرارت داخلی ترانس و انتقال حرارت

3.            جلوگیری از خوردگی مواد عایق و قسمت های فلزی ترانسفورماتور

4.            آب بندی و جمع آوری و حمل مواد ناخالصی ناشی از کارکرد به خارج از محیط سیستم

5.            خاموش کردن جرفه الکتریکی

6.            افزایش عمر مفید و تضمین پایداری شیمیایی ترانسفورماتور

7.            حلالیت گازهای مختلف

8.            تشخیص عیب

9.            خنک کنندگی

خواص عمده روغن از نظر ارزیابی قابلیت سرویس دهی آن، به شرایط محیط بهره برداری از آن بستگی دارد.قبل از انتخاب روغن باید شرایط سرویس و مکان مورد استفاده را ملاحظه نمود.

مهم ترین عوامل بر روی خواص و شرایط روغن عبارتند از:

1.            تغییرات درجه حرارت محیط (ماگزیمم دما در طول سال)

2.            بار سیستم و سطوح ولتاژ مورد استفاده

3.            آلودگی و ناخالصی های موجود

4.            امکان حضور هوا و نفوذ آن در سیستم روغن

5.            فضا و موقعیت نصب ترانس از لحاظ حریق و ...

6.            عملیات و نحوه نگه داری واحدها

عواملی که موجب تخریب و اکسید شدن  روغن می شود عبارتند از:

1-            نفوذ رطوبت و آب

2-            درجه حرارت بالا و شدید

3-            اکسیداسیون و اسیدی شدن روغن

4-            وارد شدن ذرات معلق و ناخالصی ذر روغن

برای آشنایی و مشخص شدن ارتباط مشخصات روغن و شرایط سرویس وبهره برداری در ترانسفورماتورها می توان خواص روغن ها را در سه حالت کلی بررسی نمود که عبارتند از: خواص فیزیکی، الکتریکی و شیمیایی روغن ترانسفورماتورها که به طور اختصار مورد بررسی قرار می گیرند.

خواص فیزیکی روغن ترانسفورماتور:

  1.     پایین بودن ویسکوزیته
  2.     بالا بودن نقطه اشتعال و ثابت نگه داشتن آن
  3.     متناسب بودن دانسیته روغن با شرایط محیط بهره برداری ترانسفورماتور
  4.     پایین بودن نقطه ریزش
  5.     پایین بودن جرم مخصوص
  6.      آسیب نرساندن به مواد عایقی و استراکچر فلزی

خواص الکتریکی روغن ترانسفورماتور:

-1    بالا بودن استقامت دی الکتریک یا ولتاژ شکست عایقی

  -2  پایین بودن ضریب تلفات عایقی

-3    بالا بودن مقاومت مخصوص عایق

 

خواص شیمیایی روغن ترانسفورماتور:

 -1پایین بودن مقدار سولفور خورنده

 -2کم بودن مقدار آب محلول در روغن

 -3پایداری روغن در مقابل اکسیداسیون که خود شامل اسیدیته کل و لجن ته نشینی در روغن می باشد

نکات مهم در انتخاب روغن ترانسفورماتور :

-1           روغن باید تمییز باشد مواد جامد معلق یا ترکیبات شیمیایی زیان آور و یا آب در آن هرگز موجود نباشد.

-2            روغن از لحاظ شیمیایی بایستی پایدار باشد .تغییرات روغن با توجه به گرما و اکسیژنی که با آن در تماس باشد دردرجه حرارت کار نرمال ترانس میبایستی تا حد امکان کم باشد.

 

تولید کننده های  مختلف روغن ترانسفورماتور:

روغن ترانس در کلاس های I و II از برندهای معتبر داخلی و خارجی مناسب برای انواع ترانس های داخلی و خارجی در توان های الکتریکی مختلف می توان به برندهای معتبری از جمله نیناس، توتال  ، شل ، میل و. ....اشاره کرد.

که از مهمترین آن ها:

روغن ترانسفورماتور نیناس    Nynas Nitro Libra

روغن ترانسفورماتور شل دیالا دی – دیالا اس – دیالا دی ایکس- دیالا دی – دیالا بی – دیالا بی ایکس

 Shell Diala D,Shell Diala S,Shell Diala DX,Shell Diala D, Shell Diala B, Shell Diala BX

روغن ترانس ارم شیمی

روغن ترانس زنگان

روغن ترانس ایرانول ترانس

روغن ترانس سپاهان I – II

روغن ترانسفورماتور توتال ایزوولتین      Total Isovoltine II  

روغن ترانس موبیل اکت  35              Mobilect 35 

 

   

روغن توربین در یک دستگاه مکانیکی دوار استفاده میشود  که این دستگاه  انرژي گرمايي به انرژي مكانيكي،  جهت تولید نیرو تبدیل می کند.که در مسیر تولید این نیرو هر گونه اختلال و توقف پیش بینی نشده خسارت مالی بسیار زیادی را ایجاد خواهد کرد. از جمله شرکت های تولید کننده روغن توربین میتوان شرکت های شل ، موبیل، اسو، بهران، پارس، ایرانول، توتال و ... نام برد که تاییدیه  General Electric، Alstom، Siemens، ABB  (از سازندگان بزرگ توربین می باشند) را دارا هستند، اشاره کرد.

وظایف روغن توربین:

1.   مانع  از زنگ زدگی و سایش

2.   عملکرد مناسب هیدرولیکی

3.   روانکاری تجهیزات :  دنده ها ، یاتاقان ها، و کوپلینگ ها

4.   انتقال حرارت و خنک کاری در یاتاقان ها..

 سا ختار روغن توربین، حدود 97% از روغن پایه مینیرال  بوده و مابقی شامل مواد افزودنی تقویت کننده می باشد به همین دلیل تامین بخش عمده ای از خصوصیات این روغن بر عهده روغن پایه است. و باید برای انتخاب روغن پایه مورد استفاده در روغن توربین دقت زیادی کرد.

نحوه انتخاب روغن توربين:

    شكل هندسي توربين، چرخ هاي عملياتي، دفعات تعميرات، دماي عملياتي، ساعات کارکرد و در معرض آلودگي قرار گرفتن عواملي هستند كه در انتخاب روغن توربین نقش دارند. به غیر از موارد ذکر شده يكي از عوامل اصلي تعيين كننده روغن توربين ثبات اكسيداسيون آن است که پايداري در برابر اكسيداسيون، به حرارت، هواي موجود در آب و ذرات آلاينده بستگي دارد.

روغن توربين داراي عمري طولاني بوده و در مخزن هايي با ظرفيت بين1000 تا20000 گالن نگهداري مي شود.

ادتيوهايي كه باعث افزایش طول عمر روغن توربین می شود عبارتند از بازدارنده هاي اكسيداسيون و زنگ زدگی و ضد امولسیون سازی.

ساختار روغن توربین به گونه ای است که بر خلاف روغن موتور، آب به درون آنها وارد می شود. همچنين روغنهاي توربين برعكس روغنهاي موتور نيازي به تعويض در زمانهاي منظم و مكرر نداشته و همچنين به اين دسته از روانكارها، افزودني پاك كننده اضافه نمي شود.

يكي ديگر از مسائل اساسي كه به عنوان بخشي از فرآيند انتخاب ارزيابي مي شود، خدمات و تعهد فروشندگان است كه بايد در زمان تهيه روغن براي توربين هاي بخار، گازي، آبي و هوايي در نظر گرفته شود.

 ویژگی روغنهاي توربين در انواع توربين ها بادی ، گازی و بخار :

      توربين بخار: عمر مفید روغن در توربین بخار که از مواد افزودنی خوبی و روغن پایه با کیفیتی تولید شده باشد بین 1 تا 15 سال خواهد بود. زماني كه روغن در توربين های بخار زودتر از موعد مقرر، تخریب شود  علت اصلی  اكسيد شدن وجود اثرات آب است.

 توربين هاي گازي:  در این نوع توربین ها با توجه به دمای زیاد عملیات استفاده از روغن مناسب با شرایط دمایی و عملیاتی سازنده پیشنهاد میشود که واحدهاي بزرگ امروزه روغن را در محدوده دمايي بين71 تا121 درجه سانتيگراد روغن را انتخاب و مورد استفاده قرار مي دهند.

    به همين جهت OEM تاكيد دارد كه آزمايشهاي  RPVOT- ASTM  D2272 و ASTM  D943 (آزمايش هايي براي اندازه گيري پايداري اكسيداسيون) در روغن توربين هاي گازي انجام گيرد تا پايداري اكسيداسيون روغن در دماهاي بالا اندازه گيري شود.

   توربين هاي آبی: با توجه به حضور دائمی آب در این نوع توربین ها، روغن مورد استفاده باید خاصیت ضد زنگ، ضد اکسیداسیون، ضد امولسیون و پایداری هیدرولیکی را به طور ویژه دارا باشد.

عمده گریدهای استفاده شده در این نوع توربین ها ISO VG 46,68 می باشد

    توربين هاي بادي: روغن های مورد استفاده در این نوع توربین ها معمولا از پایه سنتزی هستند. اين قبيل توربين ها احتياج به روغن توربيني دارند كه پايداري زيادي در برابر اكسيداسيون داشته باشد. در اين نوع توربين ها روغن به طور مستقيم با سطح فلزي در تماس است كه دمايي در حدود 204 تا 316 درجه سانتيگراد دارند.

ویژگی های روغن توربین:

1.   گرانروی

2.   شاخص گرانروی

3.   استحکام لایه روغن

4.   جلوگیری از اکسیداسیون

5.   جلوگیری از خوردگی و سایش و زنگ زدگی

6.   6- جداپذیری از آب و هوا

7.   جلوگیری از کف کردن

 عوامل آلودگی در روغن توربین :

در توربین ها به دلیل اهمیت و حساسیت کار ، دقت بیشتری از طرف سازندگان توربین به مسایل مربوط به روغن و شرایط نگهداری آن شده که بر اساس نوع توربین (گاز، بخار، آب) شرایط خاصی را برای نگهداری روغن در نظر می گیرند.

از مهم ترین موارد در نظر گرفته شده رعایت نکاتی برای جلوگیری از آلودگی روغن توربین می باشد چون علاوه بر از بین رفتن روغن، آسیب های جدی نیز به یاتاقان های توربین وارد شده که برطرف کردن آن نیاز به وقت و هزینه زیادی داشته است.

 عوامل تخریب روغن توربین عبارتند از:

1.      تخریب در اثر اکسیداسیون

2.      تخریب حرارتی

3.      تجمع آب در دستگاه

4.      مصرف شدن مواد افزودنی

5.      نفوذ آلودگی ها

 برخی از روغن های توربین آن

روغن توربین موبیل پیروتک اچ اف دی 46   Mobil Pyrotec HFD 46

روغن توربین موبیل دی تی ای 798- 846 – 832 - 825 798,846,832,825                              Mobil  DTE

روغن توربین اسو تریستیک تی 32- 46 – 68-100   

  Esso Teresstic T 32,46 ,68,100

روغن توربین اسو تریستیک ای پی 46                                                   

         Esso Teresstic EP 46    

روغن توربین شل توربو جی تی 32

                                                                     Shell Turbo Oil GT 32

روغن توربین شل توربو تی 32- 46- 68- 78- 100

                          Shell Turbo Oil T 32,46, 68,78,100

روغن توربین کاسترول پرفکتو تی 32- 46- 68- 100                              

Castrol Perfecto T 32,46,68,100

روغن توربین سپاهان جی تی 22- 46- 68- 100

روغن سیلیکون

روغن سیلیکون یک نوع سیلیکوسان مایع بسپار شده با زنجیره های جانبی ارگانیک می باشد. این روغن بدون مزه، بو، غیر سمی و غیر قابل اشتعال زا بوده و به دلیل دارا بودن خواص روانکاری و ثبات حرارتی نسبتا بالا در تجارت مورد استقبال قرار گرفته است.عناصر تشکیل دهنده اصلی این پلیمرها اتم های متغیر سیلیکون و اکسیژن هستند.

خواص روغن سیلیکون

1-       پایداری شیمیایی

2-       مقاوم در مقابل حرارت

3-       خاصیت ضد فوم

4-       خاصیت عدم چسبندگی به لاستیک، پلاستیک، فلز و سایر مواد

5-       خاصیت ضد زنگ

6-       خاصیت روان کاری

7-         کشش سطحی بسیار پایین

8-         عامل دی الکتریک خوب

9-         فشار بخار پایین

10-      دفع کننده آب

11-      ضد برش

کاربرد روغن های سیلیکون

1-       صنایع شیمیایی

2-       صنایع پزشکی

3-       صنایع اتومبیل

4-       صنایع پارچه

5-       ارتباطات الکترونیکی

6-       صنایع غذایی

7-       صنایع فضایی و ...

روغن کمپرسور

فرمولاسيون تولید روغن كمپرسور بر اساس نوع كمپرسور و نوع  گاز متراكم و فشار بستگی دارد. استفاده از روغن کمپرسور مناسب و تخصصی  در کمپرسورها بسیار مهم است  . ساختار روغن کمپرسور نیز مانند روغن های دیگر از دو بخش اصلی روغن پایه و ادتیو  تشکیل شده است  که وظایف اصلی روغن کمپرسور  روانکاری قطعات داخلی، خنک کاری ، آب بندی و جلوگیری از خوردگی و سایش میباشد.

 روغن کمپرسور با پايه معدني براي شرایط کاری نرمال با گازهاي واكنش ناپذير مناسب هستند ، روغن با پایه  سنتزي براي شرایط کاری  سخت با دما و  فشار بالا با گازهايي كه واكنش پذير با روغن پايه معدني هستند استفاده مي شود.

روغن کمپرسور براساس 1- نوع کمپرسور 2-  نوع کارکرد کمپرسور  3- نوع گاز  4- مورد تراکم 5- توصیه سازنده شود انخاب میشود

ویژگی روغن های کمپرسور

روغن كمپرسورها بر اساس نوع كمپرسور، شرایط کاری از لحاظ دما ، فشار و نوع گاز با ویژیگیهای زیر انتخاب میکنند

1-      مقاومت اكسيداسيوني

2-      پايداري حرارتي

3-      باقيمانده كربن پايين در دماهاي بالا (كمپرسورهاي رفت و برگشتي فشار بالا)

4-      سازگاري با گاز متراكم شده

5-      حفظ گرانروي (مقاومت در برابر رقيق شدن با گاز متراكم شده)

6-      خواص ضد سايش (كمپرسور چرخنده پره اي)

7-      جلوگیری از نشت گاز

8-      روانكاري عمومي

9-      دفع حرارت

10-  جلوگيري از خوردگي

11-  سازگار با قطعات كمپرسور

12-  دمولسيبيليتي خوب

13-  تميزي و عاري از ذرات

14-  تمايل پايين به كف كردن

15-  اشتعال پذيري پايين

مهمترین خواص فیزیکی و شیمیایی مورد استفاده در انتخاب روغن مناسب برای کمپرسورها به شرح زیر می باشد:

1-   ویسکوزیته 2- شاخص ویسکوزیته 3- نقطه ریزش 4- نقطه لختی شدن 5- فشار بخار 6- نقطه احتراق 7- نقطه اشتعال 8- دمای احتراق خود به خود

از جمله برند های رایج  روغن کمپرسور هوا موارد زیر اشاره کرد:

روغن کمپرسور شل کرنا اس تری آر 46- 68                                                       Shell Corena S3 R 46, 68

روغن کمپرسور شل کرنا اس تو پی 68- 100 – 150                                   Shell Corena S2 P 68,100,150

روغن کمپرسور اینگرسولرند اس اس آر الترا کولنت                                 Ingersoll Rand SSR Ultra coolant

روغن کمپرسور موبیل راروس 424- 425- 426 – 427- 429- 827-829

 Mobil Rarus 424,425,426,427,429,827,829

روغن کمپرسور بهران وی دی ال 32- 46- 68- 100- 150                               VDL 32,46,68,100,150    

روغن کمپرسور توتال داکنیس پی 220 سی دی                                                   Total DACNIS P 220 CD

روغن کمپرسور توتال داکنیس پی 68- 100- 150          ,100,150 Total Dacnis P 68

 روغن کمپرسور گاز

روغن کمپرسور شل مادرلا تی- مادرلاتی جی – مادرلاتی ای                         Shell Madrela T,G        ,

 

 

روغن‌‌ موتور یکی از  پرمصرف ترین روانکار ها میباشدکه بیشترین حجم بازار مصرف روغن را به خود اختصاص داده است . بر این اساس استانداردها و طبقه بندي هاي مختلفي برای روغن موتور  ارائه شده است.  که  سه مرجع مهم براي استانداردگذاري در صنعت خودرو و صنايع مربوطه عبارتند از :

·         API آمریکا

·          ACE اروپا

·         ILSAC آسیا

سطح کیفیت روغن .

سطح کيفيت روغن بيانگر آن است که روغن , براي چه نوع موتوري , و با کدام مدل و چه نوع سوختي مناسب است به عبارت ديگر سطح کيفيت يک روغن موتور , استاندارد آن را نشان مي دهد  نکته مهم اين است که روغن موتور بر اساس نوع و قدرت موتور با استانداردهاي متفاوت تولید میشود

تفاوت اين روغن ها بدون در نظر گرفتن روغن پایه به نوع و ميزان مواد افزودني موجود در آﻧﻬاست. سطح کيفيت روغن موتور , با علائم اختصاري نشان داده مي شود که بطور خلاصه , به مهمترين آﻧﻬا اشاره مي شود:

 

انجمن نفت آمريکا API

برا اساس استاندارد API   سطح کيفيت روغن موتورهاي بنزيني را با علامت  انگلیسیS   که مخفف SERVICE بوده و روغن موتورهاي ديزلي را با علامت  انگلیسی  C  که مخفف COMMERCIAL   نشان ميدهد سطح کیفیت هر یک از روغن های این دو گروه به وسیله حروفی (به ترتیب الفبا ) که بعد از حرف S یا C نوشته می شود، مشخص می گردد. بر این اساس روغن با استاندارد API SA یک روغن بنزینی و با سطح کیفیت بسیار پایین است و روغن
 
API SM آخرین سطح کیفیت روغن های بنزینی تولید شده است  که در موتورهای نسل جدید استفاده می شود در بعضی از سطح کیفیت روغن های دیزلی عدد 4 بکار برده میشود که به معنی چهار زمانه بودن موتور درج شده است که امروزه آخرین سطح کیفیت روغن های موتور دیزلی CJ-4 است.

مثال :


جداول زیر ارتقاع سطح کیفیت  روغن های بنزینی API  SA , SB , SCرا نشان می دهد.

API

سطوح کیفیت روغن های بنزینی

SM

عرضه به بازار مصرف، سال 2005 کاربرد در کلیه خودرو های مدرن، دارای خاصیت پایداری خوب در برابر اکسیداسیون و سایش، محافظت بهتر در مقابل رسوب گذاری بر روی قطعات و کارایی بهتر روغن در دمای پایین. گرید های سبک این روغن صرفه جویی قابل ملاحظه ای را در مصرف سوخت فراهم می آورند.

SL

برای مصرف در خودروهای سال 2004 و قدیمی تر و طبق خط مش و قابلیت های مورد انتظار API برای آزمون درجه گرانروی SAE در موتورهای بنزینی مدرن

SJ

برای مصرف در خودروهای طراحی سال 2001 و قدیمی تر

SH

برای مصرف در خودروهای طراحی سال 1996 و قدیمی تر

SG

برای مصرف در خودروهای سال 1993 و قدیمی تر، نسبت به SF دارای مقدار بیش تری از مواد افزودنی

SF

مشابه SE اما داراي مواد ضداكسيداسيون وضدسائيدگي بيشتر براي مصرف در خودروهاي طراحي سال 1988 و قديمي تر

SE

مشابه SD، داراي مقدار بيشتري از مواد افزودني، استفاده در خودروهايي كه پس از سال 1979 ساخته شده اند، توصيه نمي شود

SD

نسبت به SC داراي مقدار بيشتري از مواد افزودني، استفاده در خودروهاي طراحي سال 1971 به بعد توصيه نمي شود

SC

SB + مواد ضدزنگ و ضدسائيدگي + پاك كنندگي، استفاده در خودروهاي طراحي سال 1967 به بعد توصيه نمي شود

SB

SA + مواد ضدخوردگي و ضداكسيداسيون، استفاده در خودروهاي طراحي سال 1963 به بعد توصيه نمي شود

SA

روغن پايه بدون مواد افزودني، استفاده در خودروهايي كه پس از سال 1930 ساخته شده اند، توصيه نمي شود





















جداول زیر ارتقاع سطح کیفیت  روغن های دیزلی   API   CA , CB , CC  را نشان می دهد 

.



API

ارتقاع سطح کیفیت روغن های دیزلی

CI-4

سطح كيفيت روغن هاي وپژة موتورهاي چهارزمانه ديزلي سبك، متوسط و سنگين با ويژگي كاهش اكسيدهاي نيتروژن (NOx) تا حد 50% با استفاده از گازهاي خروجي خنك شده از اگزوز، به­عنوان جايگزين اكسيژن. اين روغن­ها به منظور مقابله با اسيدهاي حاصل از  NOx داراي قابليت قليايي ذخيره بالاتري هستند. طراحي سال 2002 براي استفاده در خودروهاي ديزلي طراحي تا سال 2004  (گوگرد سوخت تا 5%) مي تواند جايگزين روغن هايي با سطوح كيفيت:  CH-4 CD, CE, CF-4, CG-4, باشد

CH-4

روغن وپژة ديزل­هاي چهارزمانه طراحي 1998 كه با دور بالا حركت مي­كنند. اين روغنها نيـاز  سطـوح كيفيت CF-4, CG-4 را نيز تامين مي­نمايند. (گوگرد سوخت تا 5%)

CG-4

روغن وپژة ديزل­هاي چهارزمانه كه با دور بالا حركت مي­كنند طراحي سال 1994 كه در سال 1995 ارائه شده است اين روغن­ها با سطح كيفيت CF-4, CE, CD نيز مطابقت دارند.

CF-4

روغن وپژة ديزل­هاي چهار زمانه مدل 1990 كه با دور بالا حركت مي­كنند. با كيفيتي بالاتر از سطح كيفيت CD.قابل استفاده به جاي روغن هاي CD, CE

CF-2

روغن ويژة ديزل­هاي دوزمانه طراحي سال 1994 با سطح كيفيت CD-II نيز مطابقت دارد.براي موتورهاي ديزلي سنگين دوزمانه

CF

روغن ويژة ديزل­هاي سوپرشارژ و توربوشارژ طراحي سال 1994. اين روغن با كارايي سطح كيفيت CD مطابقت دارد(گوگرد سوخت تا 5%)

CE

روغن وپژة ديزل­هاي طراحي سال 1987 اين روغن براي موتور بعضي ازديزل­هاي سوپرشارژ و توربوشاشارژ كه در شرايط سرعت پائين و بار بالا و همچنين سرعت بالا، بار بالا كار مي­كنند، طراحي شده است. با مشخصات سطح كيفيت CD و CC نيز مطابقت دارد.

CD-II

روغن وپژة ديزل­هاي دو زمانه طراحي سال 1987 اين روغن با مشخصات سطح كيفيت CD  نيز مطابقت دارد.

CD

روغن وپژة خودروهاي ديزلي طراحي سال 1955 به بعد. براي خودروهاي ديزلي با سوخت نامرغوب (درصد گوگرد حدود 5/0%) و شرايط كاري سخت موتورهاي داراي سيستم سوپر شارژ و توربوشارژ و موتورهاي بنزيني كه در شرايط سخت كار مي­كنند

CC

روغن وپژة خودروهاي طراحي سال 1961 براي استفاده در خودروهاي ديزلي در شرايط كاري متوسط تا سخت (موتورهاي غير سوپرشارژ و توربوشارژ) و موتورهاي بنزيني كه در شرايط سخت كار مي­كنند.

CB

روغن وپژة خودروهاي طراحي سال 1949 به بعد با سوخت ديزلي (سوخت بادرصدگوگردبالاتر) براي شرايط كاري متوسط

CA

روغن وپژة خودروهاي طراحي سال 1940 تا 1950 با سوخت ديزل (سوخت با درصد گوگرد پائين)
























روغن موتور

 روغن هاي موتور به ۳ نوع کلي تقسيم مي شوند:
الف : مينرال ( ارگانيک)
ب : سنتتيک
ج : نيمه سنتتيک (Premium)

مينرال
روغني است که بر پايه نفت خام ساخته مي شود و همان روغني است که سالها در خودروها بکار برده مي شود.

 

روغن سینتتیک 
روغني است که نه با تصفیه نفت خام بلکه از ترکيبات شيميايي يا پوليمراسيون هيدروکربنها (Olefins) توليد مي شود.اولین بار این روغن در موتورهای جت استفاده شد اما به دلیل برتری هایی که نسبت به روغن مینرال دارند استفاده آن ها در خودرو ها هم افزایش پیدا کرد.

روغنهاي سنتتيک گونه های بسیار مختلفی دارند که از لحاظ کیفیت و نوع مصرف با یکدیگر متفاوت هستند.

در بین این روغن ها،روغن PAO (Poly alpha olefins) که مقادير کمي هم Ester در خود دارند،  داراي بیشترین کارایی می باشد.

ویژگی های روغن سینتتیک:
1- کاهش مصرف روغن به دليل عمر بيشتر آن
2- غير خورنده و غير سمي بودن
3- تبخير شوندگي پايين
4- دماي سوختن بالا
5- مقاومت در برابر اکسيداسيون بالا
6- دارا بودن شاخص ويسکوزيته بالا به صورت طبيعي ( عکس العمل سريع در مقابل تغييرات دما )
7- کاهش مصرف سوخت تا ۲/۴ درصد
8- نقطه روان شدن پايين

9- قابليت استفاده از روغنهاي با گستره ويسکوزيته زياد بدون نگراني از شکست پليمرها

معايب روغن های سینتتیک:

1-       قيمت بالاي آنها

2-       عدم تطابق کامل با موتورهاي با تکنولوژي قديمي است.

نيمه سینتتيک
مخلوطي است از روغن سنتتيک و مينرال که کيفيت روغن هاي سنتتيک را نداشته اما در شرايط سخت، نظير دماهاي بالا و يا فشار زياد عملکرد بهتري نسبت به نوع مينرال دارند.

بيشتر براي وانتها و SUV ها مصرف مي شود و قيمت آن نيز کمي بيشتر از مينرال هاست.

براي اطلاع از اين که کداميک از روغنهاي فوق براي خودرو مناسب است ، می توان به دفترچه راهنماي خودرو يا برچسبهاي داخل محفظه موتور رجوع کرد و اگر نوع روغن مشخص نشده باشد ، منظورهمان نوع قديمي مينرال است.

استفاده از روغن مينرال يا نيمه سنتتيک براي موتوري که تنها استفاده از روغن سنتتيک در آن توصيه شده ، مي تواند براي موتور ضرر داشته باشد ، اما در مقابل استفاده از روغنهاي سنتتيک يا نيمه سنتتيک براي موتورهايي که براي استفاده از نوع مينرال طراحي شده اند با تمهيدات خاصي ، از نظر توليد کنندگان روغنهاي سنتتيک بلا مانع است،اما بسياري از متخصصين به دلايلی اين کار را نيز اشتباه و مضر مي دانند.
-  روغنهاي نيمه سنتتيک ، همانگونه که ذکر شد مخلوطي هستند از روغن مينرال و سنتتيک و مي توانند همان مشکلات روغن سنتتيک را براي موتورهاي ساخته شده براي روغنهاي مينرال پديد آورند.

وظايف اصلي روغن موتور

1-       روان کاری قسمتهاي متحرک موتور

2-       به حداقل رساندن اصطحکاک و فرسايش

3-       کمک به کاهش حرارت و خنک کردن قطعات

4-       حذف لجن، گرد و خاک، دوده، مواد خارجی و رسوبات موتور

5-       آب بندی بین رینگ های پیستون و دنه سیلندر و سایر فواصل قطعات

6-       معلق نگه داشتن ذرات ریز و جلوگیری از به هم چسبیدن آن ها

7-       جلوگیری از زنگ زدگی قطعات فلزی

8-       کاهش قدرت ضربه وارده به یاتاقان ها و دیگر قطعات موتور

افزودنی های روغن موتور

افزودني‌ها باعث ایجاد خواص ويژه‌اي  در روغن شده و می توان آن را به سه دسته طبقه بندی کرد.
1-  مواد افزودني حفاظت‌کننده‌ی سطوح

·         ضد سایش ها

·         بازدارنده های خوردگی و ضد زنگ

·         پاک کننده ها

·         متفرق کننده ها

·         بهود دهنده های اصطکاک


2-  مواد افزودني که کارايي روغن‌موتور را افزايش مي‌دهند.

·         پایین آورنده نقطه ریزش

·         متورم کننده های کاسه نمد

·         بهبود دهنده شاخص گرانروی

3- مواد افزودني که از روغن‌موتور محافظت مي‌کنند.

·         ضد کف

·         ضد اکسیداسیون

·         غیر فعال کننده های سطوح فلزی


تعويض روغن موتور

فاصله‌هاي زماني تعويض روغن‌موتور به نوع موتور و شرايط کارکرد آن بستگي دارد. زمان مناسب براي تعويض روغن را بايد با بررسي وضعيت روغن کارکرده تشخيص داد. روغن‌موتورهايي که در ساخت آنها از روغن‌هاي پايه با کيفيت بالا استفاده شده و بسته مواد افزودني مناسبی به آنها اضافه شده در صورت کارکرد در موتور طول عمر زيادي خواهند داشت. در يک روغن‌موتور با کيفيت، به‌علت وجود مواد پاک‌کننده و معلق‌كننده، روغن‌موتور دوده‌هاي حاصل از احتراق را به‌صورت معلق در خود نگه مي‌دارد و در نتيجه در طول کارکرد سياه مي‌شود. بنابراين سياه شدن روغن دليل قطعي بر عدم کيفيت آن نيست و به هيچ وجه به معناي خراب شدن و رسيدن زمان تعويض روغن نمي‌باشد.

ويسکوزيته روغن ها
 
روغن ها با ويسکوزيته هاي مختلف براي شرايط آب و هوايي مختلف توليد مي شوند.

روغن با ويسکوزيته پایین در زمستان کارآیی دارد اگر با ویسکوزیته بالا مورد استفاده قرار گیرد به دلیل این که روانکاري موتور را تا زمان گرم شدن به تاخير انداخته و در اين مدت روغن به تمامي قسمتهاي موتور نخواهد رسيد.

در تابستان هم روغن با ویسکوزیته بالا به کار برده می شود به دلیل این که روغن ویسکوز پایین باعث سایش قطعات موتور می گردد.

البته اخيرا با استفاده از روغن های چند ویسکوزیته یا مولتی گرید نياز به تغيير روغن، به نسبت تغيير فصل يا شرايط آب و هوايي را تا حدودي بر طر ف نموده است ، اما استفاده از تنها يک نوع روغن مولتی گرید از نوع مينرال براي تمامي فصول نيز پيشنهاد نمي شود.
انجمن مهندسين خودرو ( SAE ) براي راحتي کار ، ميزان ويسکوزيته روغن ها را بوسيله اعداد ، طبقه بندي نموده. اين طبقه بندي براي روغن موتور بين ۰ تا ۶۰ مي باشد.

روغن هاي تابستاني اعداد ويسکوزيته اي در حد ۳۰ تا ۶۰ داشته و روغن موتور هاي زمستاني اعداد ويسکوزيته اي ما بين ۰ تا ۲۵ را دارا هستند براي تشخيص راحت تر بعد از عدد ويسکوزيته روغن هاي زمستاني حرف W درج مي گردد که مخفف Winter مي باشد ، همچنين بدليل آنکه اين طبقه بندي توسط Society of Automotive Engineers ابداع شده ، هميشه قبل از درج عدد ويسکوزيته مخفف نام اين انجمن ( SAE ) نيز نوشته مي شود.
روغنهايي که تنها داراي يک ويسکوزيته مي باشند ، تک ويسکوزيته نام دارند ، اما روغنهايي که در سالهاي اخير با کمک علم شيمي و با افزودن پليمر به روغن پايه توليد مي شوند ، توانايي داشتن ويسکوزيته هاي محتلف در دماهاي مختلف را دارا هستند ، اين امر باعث مي شود روغن در تمامي شرايط آب و هوايي از غلظت لازم برخوردار باشد ، که اين امر علاوه بر افزايش عمر موتور ، تا حدي باعث کاهش مصرف سوخت نيز خواهد شد ، از همين رو روغنهاي تک ويسکوزيته در حال از رده خارج شدن مي باشند و تنها کاربرد اين نوع روغن ها در مورد خودروهاي سواري ، که داراي گرم کن روغن هستند، مي باشد.
کد SAE در روغنهاي مولتی گرید به صورت دو جزئي است ، که عدد اول که به همراه حرف W مي باشد ، مربوط به پايين ترين ويسکوزيته آن روغن و عدد دوم معرف بالاترين ويسکوزيته آن است.
اما همانطور که ذکر شد ، روغنهاي چند ويسکوزيته به واسطه افزودن پليمر به روغن ساخته مي شوند ، اين پليمرها به روغن اجازه مي دهند تا در دماهاي مختلف ويسکوزيته هاي مختلفي داشته باشد ، در هواي سرد پليمرها در خود جمع شده و باعث جريان يافتن راحت تر روغن مي گردند و در گرما نيز پليمرها شروع به باز شدن به صورت زنجيره هاي بلند نموده و روغن غليظ مي گردد ، اما اين افزايش و کاهش ويسکوزيته تنها تا حد مشخص شده براي همان روغن است.
نکته مهم در استفاده از این روغن های مولتی گرید ، انتخاب روغن با کمترين فاصله ويسکوزيته است ؛ به دلیل این که در روغن هايي که  دماهاي بسيار بالا تا بسيار پايين را پوشش می دهند از پليمرهاي بسيار زيادی استفاده شده که اين پليمرها پس از مدتي شکسته شده و با رسوبات موجود در روغن ترکيب مي شوند ، که اين امر مي تواند باعث چسبيدن رينگ و يا مشکلاتي از اين قبيل شود ( ضرر استفاده از اين روغنها در موتورهاي ديزلي بيشتر است )
 

مزایای روغن های مولتی گرید نسبت به تک درجه ای

1.       راحت تر روشن شدن موتور

2.       کاهش سایش موتور

3.       زیاد شدن عمر باتری و استارت

4.       کاهش مصرف سوخت

5.       کاهش میزان روغن سوزی

6.       استفاده از یک روغن در تمام طول سال و بازدهی عالی در درجه حرارت های بالا

 

چند مدل از روغن موتور:

کاسترول مدل GTX با درجه گرانروی SAE 20W50

کاسترول مدل مگناتک با درجه گرانروی SAE 10W40

توتال مدل Energy با درجه گرانروی SAE 10W40

ELF ایران مدل Competition با درجه گرانروی SAE 10W40

بهران مدل معمولی با درجه گرانروی SAE 20W50

بهران مدل سوپر پیشتاز با درجه گرانروی SAE 20W50

بهران مدل رانا با درجه گرانروی SAE 5W30

بهران مدل تکتاز با درجه گرانروی SAE 15W40

نفت سپاهان مدل سوپر اسپیدی با درجه گرانروی SAE 20W50

ایرانول مدل 16000 با درجه گرانروی SAE 20W50

ایرانول مدل ریسینگ با درجه گرانروی SAE 10W400

روغن های هیدرولیک

یکی از مهم ترین گروه های روانکار ها میباشند که تقریبا یک پنجم از بازار مصرف روانکار را به خود اختصاص دادند. این روغن شامل روغن پایه و مواد افزودنی میباشد که کیفیت و کارایی روغن هیدرولیک به کیفیت روغن پایه و ترکیب مواد افزودنی مورد استفاده بستگی دارد.

روغن های پایه معدنی (روغن های پارافینیک،روغن های نفتنیک) به عنوان روغن های هیدرولیک یا پایه روغن های هیدرولیک کاربرد دارند.

روغن های هیدرولیک بر پایه روغن های سنتزی(پلی آلفااولفین ها،روغن های استری و پلی گلیکول ها ) تهیه شده به روش هیدروشکست،عمدتا به عنوان روغن های ضدآتش و همچنین روغن های زیست تخریب پذیر به کار میروند.علاوه بر این از روغن های گیاهی نیز به عنوان روغن های زیست تخریب پذیر استفاده میشود.

روغن های هیدرولیک مورد استفاده در صنایع غذایی نیز عمدتا بر پایه روغن سفید،پلی آلفااولفین ها و پلی گلیکول میباشد.

عملکرد روغن هیدرولیک

روغن هیدرولیک نه تنها به دلیل روانکاری بلکه از نظر راه هایی که از طریق آن ها نیرو در سیستم هیدرولیک منتقل می شود نسبت به انواع دیگر روانکار ها متنوع تر می باشند و برای این که بتواند در این زمینه بهترین نقش را ایفا کند نیازمند ضریب انباشتگی، گرانروی، شاخص گرانروی بالا  و مواد افزودنی مناسب می باشد.

 _ گرانروی

از آن جایی که فشار و درجه حرارت عملکرد،به طور مستقیم روی گرانروی روغن اثر میگذارد،انتخاب اولیه روغن باید بر اساس گرانروی آن باشد.

_ مواد افزودنی

اضافه کردن این مواد سبب بهبود خواص روغن هیدرولیک نظیر حفاظت در برابر خوردگی و سایش،فشارپذیری،رفتار گرانروی با تغییرات دما،کف کردن،توانایی جداسازی آب،ضریب اصطکاک،پاک کنندگی و پایداری طولانی مدت میشود.

مهمترین مواد افزودنی مورد استفاده در روغن های هیدرولیک عبارتند از:

1- مواد افزودنی فعال سطحی،همانند بازدارنده های زنگ زدگی،غیرفعال کننده های فلزات،موادافزودنی ضدسایش ،بهبود دهنده های اصطکاک،پاک کننده ها و متفرق کننده ها.

2-مواد افزودنی حفاظت کننده روغن پایه مانند بازدارنده های اکسیداسیون،مواد افزودنی ضدکف،بهبود دهنده های شاخص گرانروی و بهبود دهنده های نقطه ریزش.

وظایف روغن هیدرولیک

1-            انتقال قدرت از یک نقطه به نقطه دیگر

2-            روانکاری قطعات مختلف یک سیستم و حفاظت از قطعات در برابر اصطکاک،سایش و زنگ زدگی

3-            انتقال حرارت ایجاد شده در سیستم

4-            آب بندی و تامین فشار

5-            محافظت از سیستم در برابر خوردگی

6-            افزایش طول عمر دستگاه

موارد بالا نشان دهنده اهمیت انتخاب روغن هیدرولیک می باشند.پارامترهایی که باید در انتخاب روغن هیدرولیک در نظر گرفت عبارتند از:درجه حرارت عملکرد،گرانروی روغن،سازگاری روغن با مواد تشکیل دهنده سیستم (از قبیل سیل ها،مواد پلاستیکی ولاستیکی)،مقاومت لایه روغن،فشار سیستم وسرعت جواب دهی سیستم.

نحوه انتخاب درست روغن هیدرولیک

در اغلب تجهيزات نيازمند به روانكاري، پارامترهاي زيادي وجود دارد كه در انتخاب روانكار موثر مي باشد. اينكه از يك محصول ويژه در تجهيزات استفاده مي شود بدين معني نيست كه آن محصول براي استفاده مناسب مي باشد. اغلب روانكارها كه فاقد مشخصات مورد نظر نمي باشند باعث خرابي جبران ناپذير نمي شوند بلكه ميانگين طول عمر تجهيزات را كاهش داده و بنابراين ناديده گرفته مي شوند

روغن های هیدرولیک باید بر اساس مشخصات ارائه شده توسط سازندگان انتخاب شوند.در انتخاب روغن،همیشه باید دامنه درجه حرارت عملکرد روغن را در نظر گرفت.در بعضی مواقع ممکن است روغن با مشخصات توصیه شده توسط سازنده دستگاه،به خاطر شرایط غیر معمول عملکرد سیستم،نتواند حفاظت لازم از سیستم را تامین کند.

اگر چنین وضعیتی رخ داد،مشاوره با سازنده دستگاه،سازنده روغن و یک آزمایشگاه تجزیه روغن مستقل،توصیه میشود.

 

ویژگی های یک روغن هیدرولیک مناسب

1.    در برابر اکسیداسیون و گرما مقاوم باشد.

2.    در برابر هیدرولیز مقاوم باشد.

3.    دارای خاصیت حفاظت از زنگ زدگی باشد.

4.    دارای خاصیت جداشدن از آب باشد.

5.    دارای خاصیت ضدسایش باشد،این خاصیت در سیستم های هیدرولیک امروزی که در فشار بالا کار میکنند،بسیار ضروری است.

6.    دارای خاصیت جلوگیری از خوردگی باشد.

7.    دارای خاصیت فیلترشدن خوب باشد.حداقل باید آلودگی های تا پنج میکرون،خصوصا در سیستم هایی که در فشار بالا کار میکنند،به راحتی توسط فیلتر از روغن جدا شوند.

8.    دارای خاصیت ضد کف و خارج نمودن هوا باشد.

9.    در مقابل نیروهای برشی مقاوم بوده و سازگار با سیل ها و مواد سازنده سیستم.

علاوه بر موارد فوق،روغن هیدرولیک باید دارای طول عمر کارکرد زیاد باشد.

عمر روغن هیدرولیک

 بیشتر افراد بر این باورند که روغن های صنعتی مانند روغن هیدرولیک نیز باید همچون روغن های موتور زمان کار کرد (کیلومترکارکرد روغن موتور) مشخصی داشته باشند ، در حلیکه این موضوع در روغن های صنعتی به واسطه گستره وسیع تنوع تجهیزات و شرایط گوناگون کارکرد و نوع کاری که روغن در سیستم انجام می دهد بستگی دارد. از این رو نمی توان برای تمام انواع روغن های هیدرولیک در تمام سیستم ها زمان کار کرد یکسانی را تعریف نمود و آن را بنای کار سیستم قرار داد. از اینرو برای تعیین عمر روغن هیدرولیک از یکی از دو روش زیر استفاده می شود.

توصیه سازنده دستگاه:

-          اغلب سازندگان دستگاه ها در کتاب راهنمای تجهیزات تولیدی خود نوع روغن مورد نیاز و مشخصات و سطوح کیفیت آن را برای مصرف کننده مشخص می نمایند، تا کاربر برای انتخاب روغن مناسب دچار سردرگمی نشود.

-          برخی از سازندگان تجهیزات در کتاب راهنما از زمان کار کرد روغن حرفی به میان نمی آورند. در چنین شرایطی مصرف کننده با استفاده از مشاوره متخصصین روانکاری (که معمولا سازندگان معتبر روانکار هستند) روغن مناسب را انتخاب می کنند . سپس تحت نظر متخصصین روانکاری در زمان کار کرد سیستم در بازه های زمانی مشخصی از روغن در حال کار سیستم نمونه هایی برای انجام آزمایش های کیفی گرفته و وضعیت روغن را بررسی می نمایند ، با استفاده از دانش متخصصین روانکاری می توان از نتایج بدست آمده از این ازمون ها زمان پایان عمر روغن هیدرولیک را در سیستم مورد نظر بدست آورد.

** استفاده از برنامه CM در سیستم های صنعتی برای مدیریت روانکاری در کارخانه و جلوگیری از بروز آسیب های جدی به تجهیزات و وارد شدن هزینه های تعمیراتی هنگفت به سیستم، همواره اصلی ترین توصیه متخصصین روانکاری است

در رابطه با این روغن ها چند توصیه مهم در زیر آورده می شود:

1- روغن هیدرولیک را خنک نگه دارید.

2- روغن هیدرولیک را تمیز نگه دارید.

3- روغن هیدرولیک را خشک نگه دارید.

4-محل نشتی های روغن را سریعا تعمییر نمایید.

عوامل آلودگی در روغن هیدرولیک:

از طرفي با توجه به نقش اساسي و مهم سيال هيدروليك (انتقال نيرو)، بحث آلايندگي آن از اهميت بسيار زيادي برخوردار است..

    براساس نظر كارشناسان تعميرات و نگهداري، حدود80 درصد خرابي ها در سيستم هيدروليك، نتيجه مستقيم آلودگي سيال آن است. بنابراين با انتخاب يك سيال مناسب و همچنين كنترل آلاينده ها مي توان آسيب هاي ناشي از آلاينده ها را به حداقل رساند.

  -1حرارت بيش از اندازه

 -2آلايندگي ذرات جامد

 -3 آلايندگي آب

 -4آلايندگي هوا

 -5مشكل نشتي

کاربرد روغن هیدرولیک

سیال هیدرولیک می تواند دارای روغن پایه معدنی،سنتزی و یا جز سیالات ضدآتش باشد که در تمامی ماشین ها و تجهیزات کاربرد دارد،سیستم های هیدرولیک در بسیاری از صنایع از جمله صنایع کشاورزی و ساختمانی،صنایع غذایی و بسته بندی،صنایع چوب،کشتی سازی،صنایع معدن و فولاد،هواپیمایی و فضانوردی،پزشکی،محیط زیست و صنایع شیمیایی نقش برجسته و مهمی را ایفا میکنند.

برندهای روغن هیدرولیک

از مهمترین برند های استفاده شده برای روغن هیدرولیک می توان شل – توتال – بهران – ایرانول و ... معرفی کرد که در این زمینه می توان به موردهای زیر اشاره کرد.

روغن هیدرولیک شل تلوس اس تو وی 15-32-46-68-100

Shell Tellus S2 V 15, S2 V 32, S2 V 46, S2 V 68, S2 V 100

روغن هیدرولیک شل تلوس اس تری ام 32-46-68-100

Shell Tellus S3 M 32, S3 M 46, S3 M 68, S3 M 100

روغن هیدرولیک ایرانول                                H22 – H32 – H46 – H68 – H100 – H150 – H220 – 10W    

روغن هیدرولیک ایرانول جی تی ال 9- 65                                                                           GTL 9, GTL 65

روغن هیدرولیک موبیل ای ای ال                                                                      Mobil EAL Hydraulic Oil

روغن هیدرولیک موبیل دی تی ای اکسل 32 – 46 – 68 - 100   

 Mobil DTE Excel 32 , 46, 68, 100

روغن هیدرولیک توتال اکوویس زد اس 15 – 22- 32- 46 – 68 - 100

Total EQUIVIS ZS 15, 22,32,46,68,100

روغن هیدرولیک بهران تی 22 – 32 – 46- 68 – 100   

 T 22, T 32, T 46, T 68, T 100

 

   گريس ماده اي است جامد و يا نيمه جامد به صورت ژلاتین كه از روغن پایه به عنوان روانساز (روغنهاي معدني يا سنتتيك) و ماده سفت کننده به عنوان حامل روغن پایه (صابون های فلزی پلیمرها مواد معدنی) و مواد افزودنی تشکیل شده است.
   گریس بعد از روغن ها بیشترین مصرف روانکار ها را به خود اختصاص داده اند و به دلیل وجود پرکننده در آن به قطعات در حال حرکت چسبیده و تحت نیروی جاذبه، نیروی گریز از مرکز و تحت فشار از قطعه جدا نمی شوند بنابراین در جایی از آن ها استفاده می شود که دیگر روغن ها جوابگو نبوده مانند زمانی که روانکار باید نقش مانعی برای ورود گرد و خاک و یا خروج برخی مواد از ماشین آلات را داشته باشد و یا موقعیت حرکت بین دو سطح به صورتی است که نیاز به روانکار نیمه جامد را می طلبد مانند چرخ دنده هاي صنعتي، ياتاقانهاي بزرگ، فلكه ها و نظاير آن.
   از گریس همانند روغن جهت کاهش اصطکاک و فرسایش بین دو قطعه در حال حرکت در پایین ترین میزان ممکن استفاده می شود.

موارد استفاده از گریس:

_ ماندگاری بیشتر در محل روانکاری (برخي گريس ها طوري ساخته شده اند كه به صورت آب بندي در قطعه باقي مانده و طول عمر آن با قطعه يكي است)

_  سهولت استفاده و کاهش تعداد دفعه های روانکاری که باعث کاهش هزینه و تعمییرات می شود.

_  کامل تر شدن آب بندی سیستم ها، کاهش نشتی و چیکه نکردن در زمان کارکرد

_ چسندگی بهتر

_ برای پیشگیری از زنگ زدگی قطعه مخصوصا زماني كه از قطعه اي استفاده نشود و روانكار آن خارج شود.

_ عدم مشکل روانکاری در مجاورت با آب

_ کاهش صدا و ارتعاش و کارکرد روان در برخی دستگاه ها مانند چرخ دنده های بزرگ

_ سادگی طراحی سیستم های روانکاری

مشکلات استفاده از گریس:

خنک کنندگی کم در زمان کارکرد

عدم قابلیت نفوذ به قطعات ریز و مجاری دستگاه ها

عدم سهولت بسته بندی و انبارداری

عدم قابلیت پاک کنندگی و دور نمودن آلودگی ها از سطوح قطعات متحرک

نکات مهم برای انتخاب گریس:

نوع، سرعت و دمای عملیات ماشین آلات و میزان رطوبت محیط

تغییرات درجه حرارت

قابلیت ممانعت از زنگ زدگی و خوردگی قطعات ماشین آلات

سازگاری با قطعات لاستیکی و پلاستیکی در تماس

عمر مفید گریس و شرایط گریس کاری مجدد

 

 

انواع گریس:

تنوع  روغن و نوع ماده سفت کننده گریس های مختلف با کارایی متفاوت را تشکیل می دهند.

این ماده سفت کننده عامل اصلی برای کنترل آب زدایی، کارایی در دمای بالا و طول عمر مصرف و همچنین قابلیت چسبندگی به نقاط مورد نظر است.

متداول ترین گریس ها با غلیظ کننده های صابونی که شامل صابون ساده، صاون مخلوط و صابون های کمپلکس هستند تشکیل شده که ازین بین گریس های با صابون کلسیم و لیتیم کاربرد بیشتری دارند البته در موارد خاص هم با غلیظ کننده های غیر صابونی نیز تولید و به مصرف می رسد.

مقدار صابون برای تولید گریس به طور معمول بین 18-7 درصد می باشد که در بعضی موارد ممکن است به 3 تا 50 درصد نیز رسد.

گریس صابون ساده: گریس های تهیه شده با صابون های کلسیم، لیتیم، سدیم و آلومینیوم.

_ فلز موجود در ساختمان گریس ها ، تاثیر مهمی در مشخصات گریس ها دارند.

_ گریس لیتیم و سدیم در عملیات حرارتی بالا مقاوم ترند.

_ غیر از گریس سدیم بقیه گریس های صابونی در برابر آب مقاوم هستند.

گریس صابون مخلوط: ماده سفت کننده بعضی از گریس ها مخلوطی از دو یا چند صابون است که این باعث می شود از نظر کیفیت و قیمت برای مصارف عمومی و در شرایط عادی نسبت به صابون ساده کاربرد یشتری داشته باشد.

گریس صابون کمپلکس: در این گریس ها ماده غلیظ کننده از یک صابون به همراه نمکی از یک اسید با وزن مولکولی پایین تشکیل شده است. صابون و نمک به صورت کمپلکس با یکدیگر ترکیب شده و خواص ویژه ای را در الیاف گریس ایجاد می کنند.

گریس غیر صابونی: غلیظ کننده های آن ها از موادی مانند گرافیک، سیلیکاژل و خاک های بنتونیت و پلیمرهای خاص هستند که این گریس ها معمولا نقطه قطره شدن و پایداری حرارتی بالاتری نسبت به گریس های با پایه صابون دارند.

انواع گریس ها:
    

نوع صابون

نوع روغن پایه

محدوده دمای کارکرد بر حسب سانتی گراد

پایداری در برابر آب

توضیحات

صابون سدیم

روغن معدنی

-20-100

غیر پایدار

با آب تشکیل امولسیون داده و در برخی شرایط به صورت مایع تغییر حالت می دهد.

صابون لیتیم

روغن معدنی

-20-120

پایداری تا دمای 90 درجه سانتی گراد

گریس چند منظوره، با آب تشکیل امولسیون می دهد.

صابون کمپلکس لیتیم

روغن معدنی

-30-140

پایدار

گریسی چند منظوره با خاصیت پایداری حرارتی بالا است.

صابون کلسیم

روغن معدنی

-20-60

پایدار در آب سرد

خاصیت آب بندی و پایداری عالی در مقابل نفوذ آب دارد و آب را جذب نمی نماید.

صابون آلومینیوم

روغن معدنی

-20-70

پایدار

پایداری مناسب در مقابل آب دارد.

صابون کمپلکس سدیم

روغن معدنی

-30-160

پایدار تا دمای 80 درجه سانتی گراد

برای دمای بالا و فشار زیاد مناسب است.

صابون کمپلکس کلسیم

روغن معدنی

-30-120

بسیار پایدار

با توجه به گرانروی روغن پایه به عنوان گریس چند منظوره در دما، فشار و سرعت بالا کاربرد دارد.

صابون کمپلکس باریم

روغن معدنی

-20-120

بسیار پایدار

در مقابل بخار آب پایدار است، بسته به گرانروی روغن پایه به عنوان گریس چند منظوره در دما، فشار و سرعت بالا کاربرد دارد.

پلی اوره

روغن معدنی

-20-160

پایدار

در شرایط عملیاتی دما، فشار و سرعت بالا توصیه می شود.

صابون کمپلکس آلومینیوم

روغن معدنی

-30-140

پایدار

با توجه به گرانروی روغن پایه در دما، فشار و سرعت بالا کاررد دارد.

بنتونیت

روغن معدنی یا روغن های استری

-20-160

پایدار

گریس نیمه جامد و ژله مانند، در دمای بالا و سرعت پایین کاربرد دارد.

صابون لیتیم

روغن استری

-60-120

پایدار

در دمای پایین و سرعت بالا کاررد دارد.

صابون کلسیم

روغن استری

-50-160

پایدار

گریس چند منظوره که برای کار در محدوده دمایی گسترده مناسب است.

صابون کمپلکس باریم

روغن استری

-40-120

پایدار

در مقابل بخار آب پایدار و برای کار در دمای پایین و سرعت بالا مناسب است.

صابون کمپلکس کلسیم

روغن استری

-40-120

پایدار

در مقابل بخار آب پایدار و برای کار در دمای پایین و سرعت بالا مناسب است.

صابون لیتیم

روغن سیلیکونی

-40-170

بسیار پایدار

به منظور کار در دمای پایین و بالا، با بار کم و سرعت کم تا متوسط مناسب است.

 

   

 

مواد افزودنی گریس ها:

همانند روغن پایه و مواد سفت کننده ، مواد افزودنی هم گونه های متفاوتی دارند.

این مواد افزودنی باعث جلوگیری از خوردگی و ساییدگی، بهبود خاصیت چسبندگی، مانع از آسیب دیدگی سطوح متحرک در شرایط روانکاری می شوند بنابراین این مواد افزودنی نقش مهمی در کیفیت، دامنه کاربرد و کارایی گریس دارند.

انواع مواد افزودنی:

مواد افزودنی

اثر

Anti – Seize Extreme Pressure

جلوگیری از بروز جوش سرد قطعات فلزی به یکدیگر

ضد سایش

کاهش سائیدگی سطوح فلزی متحرک

بازدارنده خوردگی

پیشگیری از خوردگی سطوح فلزی متحرک و ثابت

Inhibitor Aging

تاخیر در تجزیه ناشی از اکسیداسیون

کاهش دهنده اصطکاک

کاهش اصطکاک در مرحله روان کاری مرزی و روان کاری مخلوط

بهبود دهنده چسبندگی

بهبود خاصیت چسبندگی گریس به سطوح فلزات

افزایش دهنده دمای کارکرد

افزایش محدوده دمایی کارآیی گریس

 

 

 مشخصات فيزيكي و شيميايي گريس:
   _ نقطه قطره اي شدن (Drop Point): نقطه قطره ای شدن تعیین کننده دمای گریس نیست اما ه طور کلی اید 30-40 درجه سانتی گراد بالاتر از حداکثر دمای کارکرد دستگاه باشد.
   _ رنگ (Color) : رنگ در گريس، به روغن پايه و صابوني بستگي دارد كه با آن ساخته شده است که اين ويژگي در مرغوبيت گريس نقشي ندارد.
 _  پركننده ها (Fillers) : اين مواد براي كاربردهاي خاص به صورت جامد و يا مايع به گريس اضافه مي شوند از جمله آن ادتيوهاي بالابرنده تحمل فشار (EP)

 _  مقاومت مكانيكي: اين گزينه مقاومت گريس را در تحمل كاركردهاي مكانيكي نشان مي دهد. در صورت عدم انتخاب گريس مناسب، با نوع كاركرد دستگاه، ساختار آن متلاشي و ديگر قادر به روانكاري نخواهد بود.

 _ حداكثر دماي مجاز عملياتي: دما نقش كليدي در انتخاب گريس ايفا مي كند. دماي كاركرد گريس بر اساس نوع آن متفاوت بوده و شاخص مهمي در انتخاب گريس است.

گريسهاي برگشت ناپذير: به گريس هایی گفته می شود که وقتی به حداكثر دماي كاركرد مي رسند ساختار اصلي خود را از دست داده و به طور كامل متلاشي مي شوند. در اين حالت گريس مي بايستي تعويض شود. و در مقابل آن به گریس هایی که دوباره حالت ژلاتینی خود را به دست می آورند گریس های برگشت پذیر گفته می شود.

_ عمر سرويس: عمر سرويس عبارتست از فواصل زماني كه گريس مي بايست با توجه به نوع كاربرد، تعويض شود.
    
_
 قابليت پمپاژ: يكي از موارد مهم در كاربرد گريس قابليت پمپاژ است. در بسياري از صنايع به پمپاژ گريس در حالت كاركرد به طور متوالي نياز است. در نتيجه گريس بايد مانند روغن قابليت پمپ شدن را در عملكرد داشته باشد.

   درجه بندی گریس ها :

انیستیتو ملی گریس های روانکار (National Lubricating Grease Institute) گریس ها را بر مبنای قوام آن ها درجه بندی می کند.

درجه بندی NIGL بر مبنای آزمون نفوذپذیری استاندارد (DIN 51818 – D 2665 , D 217 ASTM) در جدول زیر بیان می شود.

نحوه استفاده

کاربرد

حالت فیزیکی

نفوذ پس از کار

ASTM D-217

(0.1 mm)

درجه NIGL

DIN 51818

به کمک سیستم پمپ کننده مرکزی

روانکاری چرخ دنده

مایع تقریبا بی نهایت گرم

445…475

400…430

344…385

000

00

0

به کمک تلمبه گریس یا پمپ کننده مرکزی

روانکاری یاتاقان ها

خیلی نرم

نرم

310…340

265…295

1

2

به کمک تلمبه گریس

روانکاری یاتاقان ها

متوسط

220…250

3

به کمک تلمبه گریس

آب بنیدی

سفت

175…205

4

مستقیما به صورت جامد

آب بندی

خیلی سفت

بی نهایت سفت

130…160

85…115

5

6