فیلتر صنعتی یکی از اجزای مهم در تجهیزات مختلف، به ویژه در غبارگیرها و سرندهای صنعتی است و نقش اساسی در جداسازی ذرات و آلاینده ها از سیالات دارد. به طور کلی فیلترهای صنعتی در دو گروه اصلی قرار می گیرند: دسته ای که فرآیند فیلتراسیون را هنگام حرکت سیال انجام می دهند و نوع دیگری که حتی در حالت سکون سیال نیز قادر به فیلتر کردن هستند.
از آن جا که سیالات می توانند مایع یا گاز باشند، فیلترهای صنعتی نیز متناسب با نوع سیال طراحی و تولید می شوند. از رایج ترین نمونه ها می توان به فیلتر هوا، فیلتر تصفیه آب، فیلتراسیون روغن و انواع مشابه اشاره کرد. وظیفه اصلی فیلتر صنعتی، جداسازی ذرات معلق و مواد جامد از داخل سیالات است. این فرآیند بسته به نوع سیستم در دو حالت انجام می شود؛ نخست زمانی که سیال در حال جریان است و عمل تصفیه همزمان با عبور آن انجام می گیرد و دوم هنگامی که جریان سیال متوقف شده اما فیلتر همچنان قادر به انجام فرایند جداسازی است.
انواع فیلتر صنعتی
به دلیل تنوع بالا در ساختار و طراحی، فیلترهای صنعتی در طیف گسترده ای از کاربردها استفاده می شوند و نتایج حاصل از آنالیز روغن صنعتی نیز به انتخاب دقیق تر نوع فیلتر کمک می کند. هر صنعت با توجه به فرآیندهای خود به فیلتری با ویژگی های مشخص نیاز دارد تا بتواند ذرات ناخالص، آلاینده ها و مواد اضافی را به طور موثر از سیالات چه مایع و چه گاز جدا کند.
از آن جا که سیالات مورد استفاده در صنایع می توانند گازی یا مایع باشند و هرکدام ویژگی های فیزیکی و شیمیایی متفاوتی دارند، فیلترهای صنعتی نیز متناسب با این تفاوت ها در انواع گوناگون طراحی و تولید می شوند. برخی از مهم ترین انواع فیلترهای صنعتی عبارتند از:
- فیلتر مکانیکی
- فیلتر کارتریج
- فیلتر آهن ربایی
- فیلتر کیسه ای
- فیلتر شمعی
- فیلتر کربنی
- فیلتر سرامیکی
- فیلتر الکترواستاتیک
- فیلتر بیولوژیکی
- فیلتر روغن صنعتی
1- فیلتر روغن مکانیکی
ارزان ترین فیلتر ماشین آلات صنعتی، فیلتر مکانیکی است. وظیفه اصلی این فیلتر جذب آلودگی های بزرگ مثل کاغذ، پنبه، چوب و ضایعات دیگر می باشد. فیلتر مکانیکی در طول زمان خاصیت خود را از دست داده و نیاز به تعویض خواهد داشت.
2- فیلتر روغن کارتریج
فیلتر کارتریج صنعتی از جنس الیاف یا کاغذ ساخته شده و برای فیلتراسیون آب، روغن و سایر مایعات استفاده می شود. این فیلتر به صورت مستقیم در مقابل روغن قرار می گیرد و مانع عبور آلودگی ها می شود.
- عملکرد: سیال از درون فیلتر روغن کارتریج عبور کرده و ذرات جامد بر روی سطح آن باقی می مانند.
- کاربرد: مناسب برای جداسازی ذرات با اندازه متوسط تا بزرگ از سطح مایعات و گازها
3- فیلتر روغن صنعتی آهن ربایی
این فیلتر با ایجاد یک میدان مغناطیسی، ذرات فرومغناطیسی را جذب کرده و باعث جلوگیری ازایجاد رسوب و وارد شدن آلودگی می شوند. در صورت گرفتگی یا ضعیف عمل کردن فیلتر، می توان با پاک کردن آهنربای موجود در آن مجدد از فیلتر استفاده کرد.
4- فیلتر کیسه ای
این فیلتر از کیسه پارچه ای یا الیافی تشکیل شده است که ذرات را در خود نگه می دارد. فیلتر کیسه ای برای جداسازی ذرات جامد از گازها بسیار مناسب است و در کارخانه ها و نیروگاه ها کاربرد دارد. این محفظه شامل تعدادی کیسه از جنس پلی استر است که هنگام ورود غبار از دریچه ورودی، ذرات روی سطح خارجی آنها تجمع میکنند و هوای تصفیهشده از داخل کیسهها خارج میشود.
5- فیلتر شمعی (کندل فیلتر)
فیلتر شمعی دارای منافذ بسیار ریزی است که برای فیلتراسیون مایعات با ویسکوزیته بالا مناسب می باشد.
6- فیلتر کربنی
این فیلترها از کربن فعال ساخته می شوند و برای جذب گازهای مضر و بوهای نامطبوع در صنایع شیمیایی، نفت و گاز، صنایع غذایی و دارویی استفاده می شوند.
7- فیلتر سرامیکی
این فیلترها از جنس سرامیک ساخته شده و برای جذب ذرات و گازهای داغ در صنایع فولاد و سیمان کاربرد دارند.
8- فیلتر الکترواستاتیک
فیلتر الکترواستاتیک از میدان الکتریکی برای جذب ذرات معلق در هوا استفاده می کند. فیلترهای الکترواستاتیک در صنایعی مانند تولید برق و صنایع شیمیایی برای کنترل آلودگی هوا استفاده می شوند.
9- فیلتر بیولوژیکی
فیلترهای بیولوژیکی در تصفیه فاضلاب و آکواریوم استفاده می شوند. این فیلترها از میکرو ارگانیسم ها برای تجزیه مواد آلی و آلاینده ها استفاده می کند.
10- فیلتر روغن صنعتی
یکی از مهم ترین انواع فیلترها، فیلتر روغن صنعتی است که وظیفه دارد بدون استفاده از هیچ گونه افزودنی، ناخالصی ها و ذرات معلق موجود در روغن را حذف کند. در صورت عدم استفاده از این نوع فیلتر، عملکرد ماشین آلات به طور چشمگیری کاهش یافته و به مرور زمان منجر به فرسودگی و ازکارافتادگی تجهیزات می شود. انواع اصلی فیلترهای روغن صنعتی عبارت اند از:
- فیلتر روغن هیدرولیک
- فیلتر روغن کمپرسور
- فیلتر روغن گیربکس
- فیلتر روغن سوخت (گازوئیل)
اهمیت فیلترهای صنعتی
در هر صنعتی که نیاز به جداسازی و یا غربالگری داریم ما می توانیم از دستگاه پرتابل تصفیه روغن توربین استفاده کنیم. در اصل کار اصلی این دستگاه در صنعت جداسازی و تصفیه سیالات مورد استفاده است. از دیگر کاربردهای آن عبارتند از:
- حذف آلودگی های روغن و رساندن روغن به سطح مطلوب
- جلوگیری از پایین آمدن کارایی سیستم
- گاز زدایی
- تغییر مقدار رطوبت
مزایا و ویژگی های فیلترهای صنعتی
فیلترهای صنعتی باید به گونه ای طراحی شوند که علاوه بر جلوگیری از عبور ذرات جامد موجود در سیال، بتوانند محلول باقی مانده را نیز به طور موثر تصفیه کنند. از این رو، این فیلترها دارای ویژگی های زیر هستند:
- جداسازی جامدات از مایعات
- عدم انسداد منافذ
- تخلیه و تمیزکاری آسان
- مقاومت شیمیایی
- تصفیه آب و فاضلاب
- تصفیه روغن و سوخت
- جداسازی ذرات جامد از گازهای خروجی
- تولید هوا و گازهای پاک
طراحی فیلتر باید به گونه ای باشد که در حین جداسازی ذرات جامد، منافذ عبور سیال و محلول سریع مسدود نشوند و جریان به طور مداوم حفظ شود. بخش غشا و پوسته فیلتر که در تماس مستقیم با سیال قرار دارد، باید طوری طراحی شود که ذرات جامد بهطور کامل و صحیح از مایع جدا شوند.
مهم ترین فاکتورهای خرید فیلتر صنعتی
انتخاب فیلتر صنعتی مناسب برای هر کاربرد یکی از مهم ترین تصمیم ها در سیستم های صنعتی است، زیرا انتخاب نادرست می تواند باعث کاهش بازده، افزایش هزینه های نگهداری و حتی ایجاد آسیب های جدی در تجهیزات شود. برای انتخاب بهترین نوع فیلتر، باید مجموعه ای از عوامل فنی و عملیاتی را با دقت بررسی کرد.
- نوع سیال: اولین فاکتور، مایع یا گاز بودن سیال است. سیالاتی مانند آب، روغن یا مواد شیمیایی با سیالات گازی مانند هوا، بخار یا گازهای صنعتی از نظر ویسکوزیته، چگالی و رفتار جریان تفاوت دارند و این موضوع نوع فیلتر مورد نیاز را تعیین می کند.
- اندازه ذرات: اندازه کوچک ترین و بزرگ ترین ذراتی که باید حذف شوند، نقش تعیین کننده ای در انتخاب فیلتر دارد. منافذ فیلتر باید متناسب با اندازه ذرات باشند تا کارایی مطلوب حاصل شود.
- دبی جریان: میزان حجمی از سیال که در یک بازه زمانی باید از فیلتر عبور کند بر سرعت جریان، افت فشار و انتخاب اندازه فیلتر تاثیر مستقیم دارد.
- فشار و دمای کاری: از آن جایی که فیلترها در سیستم های تحت فشار استفاده می شوند، باید توان تحمل فشار کاری را داشته باشند تا عملکرد صحیح آن ها حفظ شود. دمای سیال و محیط اطراف می تواند بر عملکرد فیلتر اثر بگذارد. برخی فیلترها در دماهای بسیار بالا یا پایین کارایی خود را از دست می دهند.
- جنس فیلتر: مواد سازنده فیلتر باید با نوع سیال و شرایط محیطی سازگار باشند. برخی جنس ها مقاومت بالایی در برابر سایش، حرارت یا خورندگی دارند.
- مقاومت شیمیایی: در بسیاری از صنایع، سیالات خاص و خورنده استفاده می شود که نیاز به فیلترهایی با مقاومت شیمیایی بالا دارند.
- عمر مفید: طول عمر فیلتر عامل مهمی در هزینه های نگهداری است. فیلترهایی با دوام بیشتر نیاز به تعویض کمتر و در نتیجه هزینه کمتر دارند.
شستن فیلتر ماشین آلات صنعتی
برای تمیز کردن فیلتر ماشین آلات صنعتی چند روش وجود دارد که عبارتند از:
- ضربه ی ملایم: در ساده ترین روش، می توان با وارد کردن ضربه های آرام به بدنه فیلتر، ذراتی را که به پوسته چسبیده اند جدا کرد تا فیلتر تا حدی پاک سازی شود.
- دمیدن هوا: در روش بعد، می توان با فشار هوای حداکثر ۵ اتمسفر داخل فیلتر دمید. توجه داشته باشید که دمیدن هوا باید از داخل به سمت خارج انجام شود تا ذرات به درستی خارج شوند.
- شست و شو با آب و شوینده: موثرترین روش، شستن فیلتر با آب ولرم و مقدار کمی مواد شوینده ملایم است (به اندازه ای که فقط کمی کف ایجاد شود). هنگام شست و شو باید دقت کرد که سطح فیلتر دچار پارگی یا سوراخ شدگی نشود، زیرا در این صورت فیلتر دیگر قابل استفاده نخواهد بود.
نتیجه گیری
فیلترهای صنعتی یکی از اجزای حیاتی بسیاری از فرآیندهای صنعتی است که برای جداسازی ناخالصی ها، ذرات و آلودگی ها از سیالات (مایع یا گاز) استفاده می شوند. فیلترهای صنعتی در صنایعی به کار می روند که میزان قابل توجهی آلاینده تولید می کنند؛ مانند صنایع نفت و گاز، پتروشیمی و خودروسازی استفاده می شود. این فیلتر ها انواع مختلفی مانند فیلتر مکانیکی، فیلتر آهن ربایی، فیلتر کارتریج، فیلتر سرامیکی و فیلتر کربنی دارند.
پس از مدتی کارکرد، منافذ فیلترهای صنعتی که برای جداسازی ذرات معلق از سیالات طراحی شده اند، به تدریج مسدود می شوند. در نتیجه، فرآیند تصفیه و جداکردن ترکیبات موجود در سیال به طور صحیح انجام نمی گیرد. در این مرحله لازم است فیلتر تمیز شده یا در صورت نیاز، با فیلتر جدید تعویض شود. شما می توانید جهت ساخت دستگاه پرتابل تصفیه روغن توربین و دریافت مشاوره، با متخصصان نیرونماد در ارتباط باشید.
من متخصص مهندسی مکانیک هستم و چندین سال در حوزه تصفیه روغن و تجهیزات صنعتی تجربه دارم. هدف من از نوشتن مقالات در «نیرو نماد» این است که دانش فنی را به شکل کاربردی و قابل استفاده برای حرفهایها و علاقهمندان به اشتراک بگذارم.
